Bu çalışma, yakın tarihte yaşamasına rağmen hayatı hakkında çok fazla tarihsel bilgi olmayan İstanbul’un önemli mizahi tiplerinden Şaşı Hafız ve etrafında şekillenen mizahi anlatıları konu almaktadır. Mizah, eğlence amacıyla aktarılan folklorik ve edebi bir repertuvar içermenin yanında yerleşik düşünce sistemlerini açığa çıkaran, toplumsal düşünce sistemlerinin nasıl kurulduğunu ve işlendiğini görünür kılan bir alan olarak da önemlidir. Mizahın bu yönlerinden hareketle İstanbul şehir kültürünün dinî bir figürü (hafız, vaiz, imam) olan Şaşı Hafız’ın hangi nitelikleriyle mizahi anlatılara konu edildiğini tespit etmeyi amaçlanmaktayım. Çalışmada daha genelde amacım ise İstanbul gibi kozmopolit bir şehirde birlikte gülmeyi sağlayan, toplum içinde güldürerek çoğu zaman birleştirici ve aynı eylemde (gülme) eşitleyici bir rol üstlenen, İstanbul’un gündelik hayatında etkili olan nüktedan kişilerin şehir kültürü için önemine dikkat çekmektir. Bu amaçlarla gerçekleştirdiğim çalışmada çeşitli yazılı kaynaklardan literatür taraması yöntemi ile elde ettiğim mizahi anlatıları işlevsel bir bakış açısı ve içerik analizi yöntemiyle çözümledim. Çözümlemeler sırasında mizahı yaratan yapısal ve tematik unsurları da anlatıların imkân verdiği ölçüde dikkate aldım. İncelemeler sonucunda Şaşı Hafız’a bağlı mizahi anlatıların hem bireysel hem de toplumsal anlamda önemli işlevlere sahip olduğu ve Şaşı Hafız’ın çatışmalı düşünceleri mizah yoluyla bir araya getirebilen bir tip olarak sunulduğunu tespit ettim. Ona bağlı mizahi anlatılar, görünen düzeyde bireysel sıkıntıları hafifleten, aksaklıkları dile getiren işlevlere sahiptir ve İstanbulluların hangi kategoriler üzerinden düşündüğünü, neye güldüğünü ya da neyi dert ettiğini ortaya koyan bir birikimi yansıtmaktadır. Daha derinde ise bu mizahi anlatılar farklı düşünce, inanç ve statülere sahip toplulukların bir arada yaşamayı sürdürmek için gösterdikleri yoğun bilişsel çabaların ortaya çıkardığı bir alanı oluşturmaktadır.