Memduh Şevket Esendal’ın Romanlarında Mizojinik Söylemin Yansımaları
(Reflections Of Misogynistic Discourse in Memduh Şevket Esendal’s Novels
)
|
Yazar
|
:
Burcu Uşaklı Sandal
|
|
|
Türü |
:
Araştırma Makalesi
|
|
Baskı Yılı |
:
2026
|
|
Sayı |
:
128
|
|
Sayfa |
:
1123-1142
|
|
|
Özet
Türk edebiyatında daha çok hikâyeci yönüyle tanınan ve Çehov tarzı hikâyenin önemli temsilcilerinden olan Memduh Şevket Esendal, farklı türlerde kalem oynatmış bir yazardır. Esendal, yalnızca hikâyeleriyle değil roman türündeki eserleriyle de adından söz ettirmiştir. Miras, Vassaf Bey, Ayaşlı ve Kiracıları adlarıyla yayımlanmış olan romanlarında, toplumun farklı kesimlerinden insanlara ve onların hayatlarına odaklanır ve bu eserlerinde adeta toplumun panoramasını çizer. Öte yandan romanlarındai kalabalık şahıs kadrosu içinde kadınlara geniş bir yer ayırmıştır. Söz konusu metinlerde kadınlar, hem anlatıcının hem de erkek roman kişilerinin gözünde toplumsal çözülmede ve dönüşümde aktif rol oynamışlardır. Özellikle toplumsal yozlaşmanın odağında hep kadınlar vardır. Bu durum yazar anlatıcının kadınlara eril zihniyet bağlamında dahası nefrete varan bir algıyla yaklaştığını gösterir. Dolayısıyla bu eserlere mizojini bağlamında bir yaklaşım yazarın ve kurguladığı erkek roman kişilerinin kadına bakışını incelemek adına son derece anlamlıdır. Esendal ve eserleri üzerine günümüze kadar pek çok çalışma yapılmış olsa da tespit edebildiğimiz kadarıyla romanlarındaki kadınlara yönelik düşmanca yaklaşım üzerine detaylı bir çalışma yapılmamıştır. Buradan hareketle bu çalışmada Esendal’ın üç romanında öne çıkan eril söylem, bu durumun nedenleri ve mizojinik tavrın yansımalarını irdeledim. Bu çalışma esnasında nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesini kullandım. Yazarın romanlarında mizojinik ve eril söylemin baskın bir şekilde yer aldığını ortaya koymaya çalıştım.
Anahtar Kelimeler
mizojini, eril söylem, kadın, Türk romanı, Memduh Şevket Esendal
Abstract
Known more for his stories in Turkish literature, Memduh Şevket Esendal, one of the important representatives of the Chekhov style story, is a writer who has written in different genres. In fact, he is a writer who has made a name for himself not only with his stories but also with his works in the novel genre. Focusing on the lives of people from different segments of society in his novels published under the titles of Miras, Vassaf Bey, Ayaşlı ve Kiracıları, the writer draws a panorama of society in these works. On the other hand, he has given a large place to women among the large cast of characters in his novels. In the texts in question, women have played an active role in social disintegration and transformation in the eyes of both the narrator and the male characters. Women are always at the center of social degeneration. This situation shows that the author-narrator approaches women in the context of a masculine mentality, and even with a perception that goes as far as misogyny. Therefore, an approach to these works in the context of misogyny is extremely meaningful to examine the author and the male characters he fictionalizes perspective on women. Although many studies have been conducted on Esendal and his works, as far as we can determine, no detailed study has been conducted on the misogynistic approach towards women in his novels. Based on this, in this study, I examined the masculine discourse that is prominent in Esendal's three novels, the reasons for this situation, and the reflections of the misogynistic attitude. During this study, I used document analysis, one of the qualitative research methods. I tried to reveal that the misogynistic and masculine discourse are dominant in the author's novels.
Keywords
misogyny, masculine discourse, woman, Turkish novel, Memduh Sevket Esendal