Azerbaycan ve Japon Ninnilerinin Karşılaştırmalı Metinsel Analizi: Kültürel ve Tematik Yansımalar
(A Comparative Textual Analysis of Azerbaijani and Japanese Lullabies: Cultural and Thematic Reflections )

Yazar : Penpe Yüksel  -Muhsin Aygün  
Türü : Araştırma Makalesi
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 127
Sayfa : 841-866
    


Özet
Bu çalışma, Azerbaycan ve Japon kültürlerinde ninnilerin (layla ve komoriuta) tematik ve kültürel yapılarını karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın amacı, her iki kültürde ninniler aracılığıyla aktarılan toplumsal değerleri, inanç sistemlerini ve kültürel mirası analiz etmek ve bu edebî türün toplumsal işlevlerini ortaya koymaktır. Çalışmada; karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılmış, veri seti olarak geleneksel Azerbaycan layla ve Japon komoriuta örnekleri incelenmiştir. Ninnilerde öne çıkan doğa, manevi koruma, toplumsal normlar, kültürel imgeler ve ölüm-hüzün gibi temalar analiz edilerek her iki kültürün ninnilerinde bu temaların nasıl işlendiği değerlendirilmiştir. Azerbaycan laylaları, dinî inançlar, toplumsal dayanışma ve koruyucu dualar aracılığıyla çocukların topluma uyumlu bireyler olarak yetiştirilmesini amaçlamaktadır. Japon komoriutaları ise doğa unsurları, ri tüeller ve manevi semboller yoluyla çocuğa içsel huzur ve doğayla uyum içinde bir yaşamı öğretmektedir. Her iki kültürde de ninniler, çocukları sakinleştirmenin öte sinde, kültürel değerlerin ve toplumsal normların nesiller arası aktarımında önemli bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak ninniler hem Azerbaycan hem de Japon kültü ründe çocukların duygusal ve toplumsal gelişimini destekleyen, kültürel kimliğin ve değerlerin korunmasına katkıda bulunan güçlü edebî ve kültürel araçlar olarak işlev görmektedir

Anahtar Kelimeler
Ninni, kültürel aktarım, tematik analiz, layla, komoriuta

Abstract
This study examines the thematic and cultural structures of lullabies (layla and komoriuta) in Azerbaijani and Japanese cultures through a comparative analysis. This study aims to analyze the social values, belief systems, and cultural heritage conveyed through lullabies in both cultures, and to reveal their societal functions as a literary form. The study employs a comparative analysis method, using traditional Azerbaijani layla and Japanese komoriuta as the dataset. The study identifies and analyzes key themes — such as nature, spiritual protection, social norms, cultural imagery, and death or sorrow — to evaluate their expression in the lullabies of both cultures. Azerbaijani layla emphasize raising children to be socially compliant individuals through religious beliefs, communal solidarity, and protective prayers. In contrast, Japanese komoriuta use elements of nature, rituals, and symbolic representations to teach children inner peace and harmony with nature. In both cultures, lullabies not only soothe children but also play a crucial role in transmitting cultural values and social norms across generations. In conclusion, lullabies in Azerbaijani and Japanese cultures function as powerful literary and cultural tools, supporting children’s emotional and social development while preserving cultural identity and values.

Keywords
lullaby, cultural transmission, thematic analysis, layla, komoriuta