J. Baudrillard’ın Simülasyon Kuramı Bağlamında Halk Bilimi Ürünlerinin Yeniden Yaratımı
(Re-Creation of Folklorical Products In The Context of J. Baudrillard’s Simulation Theory
)
|
Yazar
|
:
Mehmet Emin Bars
|
|
|
Türü |
:
Araştırma Makalesi
|
|
Baskı Yılı |
:
2026
|
|
Sayı |
:
127
|
|
Sayfa |
:
641-662
|
|
|
Özet
Özellikle XX. yüzyılın ortalarından itibaren sosyal ve beşerî bilimlerde meydana gelen gelişmeler yeni paradigmaların ve bunlara bağlı yeni kuramların oluşmasını sağlamıştır. Yeni bir disiplin olarak son iki asırda ortaya çıkan halk bilimi de bu değişim ve gelişmelerden nasibini almıştır. Bu dönemde ortaya çıkan, sosyal ve beşerî bilimlerin birçok dalında etkin olarak kullanılan kuramlardan biri de Fransız filozof Jean Baudrillard’ın “simülasyon kuramı”dır. Baudrillard, kuramı aracılığıyla özellikle postmodern Batı dünyasının sistemini gerçeklik kavramı üzerinden tartışmaya açar. Geleneksel kültür ile gerçeklik arasındaki ilişkiye dair yeni fikirler getiren simülasyon kuramı kültür bilimi olarak da adlandırılan halk biliminde geniş bir kullanım alanına sahiptir. Güzel sanatlardan felsefeye kadar hemen her sosyal ve beşerî bilimde uygulanan ve büyük tartışmalara yol açan kurama karşı halk bilimcilerin sessiz kaldıkları görülmektedir. Hâlbuki simülasyon kuramı geleneksel halk bilimi ürünlerinin ve uygulamalarının yaratım, aktarım ve değişim süreçlerinin anlaşılması ve değerlendirilmesinde önemli bilgiler sunmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada simülasyon kuramına göre halk bilimi ürünlerinin ve uygulamalarının yaratımı ve aktarımı sırasında yaşanan değişim ve dönüşümler ile yeni yaratılan kültürel ürünlerin geleneksel ürünlerle ve gerçeklikle olan ilişkileri ele alınmıştır. Bu bağlamda çeşitli kültür ortamlarında geleneksel olma iddiasıyla yeniden yaratılan halk bilimi ürünleri simülakr kavramı etrafında değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda halk bilimi ürünlerinin farklı kültürel ortamlarda geleneksel bağlamlarından koparılarak yeniden kurgulanıp göstergelere dönüştürüldükleri, ticari bir meta olarak kültür endüstrisinin bir aparatı hâline getirildikleri görülmüştür. Özellikle elektronik kültür ortamında yeniden üretilip aktarılan halk bilimi ürünleri simülakrlarla örülü hipergerçek bir evren yaratmıştır.
Anahtar Kelimeler
halk bilimi, simülasyon kuramı, simülakr, Jean Baudrillard.
Abstract
Particularly since the mid-20th century, developments in social and human sciences have led to the formation of new paradigms and new theories related to them. Folklore, which emerged as a new discipline in the last two centuries, has had its share of these changes and developments. One of the theories that emerged in this period and was used effectively in many branches of the social and human sciences was the "simulation theory" of the French philosopher Jean Baudrillard. Through his theory, Baudrillard opens up discussions on the system of the postmodern Western world, especially through the concept of reality. Simulation theory, which brings new ideas about the relationship between traditional culture and reality, has a wide area of use in folklore, also called cultural science. It is seen that folklorists remain silent against the theory that is applied in almost every social and human science from fine arts to philosophy and that has caused great controversy. However, simulation theory provides important information in understanding and evaluating the creation, transmission and change processes of traditional folklore products and practices. Therefore, in this study, according to the simulation theory, the changes and transformations experienced during the creation and transmission of folklore products and practices and the relationships of newly created cultural products with traditional products and reality are discussed. In this context, folklore products that are recreated with the claim of being traditional in various cultural environments have been evaluated around the concept of simulacrum. As a result of the study, it was seen that folklore products were detached from their traditional contexts in different cultural environments, reconstructed and transformed into signs, and turned into an apparatus of the culture industry as a commercial commodity. The products of folklore, especially reproduced and transmitted in the electronic cultural environment, have created a hyperreal universe woven with simulacra.
Keywords
folklore, simulation theory, simulacrum, Jean Baudrillard.